Yangın doğası gereği birçok farklı sebepten çıkabilir ve gerekli önlemler alınmaz ise hızla yayılarak büyük çapta can ve mal kayıplarına sebep olabilir. Dünyada ve ülkemizde uygulanan binaların yangından korunması için alınması gereken 3 ana önlem bulunmaktadır. Eğer bu önlemlerden biri eksik ise olası bir yangının sonuçları felakete dönüşebilir.
Bu önlemler;
a)      Yangının çıktığını ve başladığı mahali bilebilmemiz için algılama sistemleri,
b)     Yangına ilk müdahaleyi yapıp söndürebilmek için aktif söndürme sistemleri,
c)      Yangının ve dumanın mahaller arasında geçişini yalıtarak tüm binaya yayılmasını önlemek amacıyla pasif yangın yalıtım sistemleridir.
Yangından korunma sistemlerinin sorunsuz çalışmasının garanti altına alınmasında Her sistemin sorunsuz ve doğru çalışabilmesi için kendine has standartları ve yönetmelikleri bulunmaktadır. Pasif yangın durdurucu sistemlerinin sorunsuz bir şekilde görevini yerine getirebilmesi için dünyada kullanılan belli başlı bazı standartlardan bahsetmek istiyorum. Bu standartlar şu şekildedir:
 

Şekil 1: Dünyada kullanılan pasif yangın durdurucu standartlarına genel bakış.

Yukarıda görülen standartların amacı pasif yangın durdurucu ürün ve sistemlerinin çalışma ve kalite koşullarının belirlenmesidir. Başka bir deyişler kullanılan ürünlerin nasıl bir sistem şeklinde yangın yalıtımında kullanılabileceğinin standartlarıdır. Örneğin avrupa birliğinde EN standartlarına göre test edilmiş ve bu testleri geçmiş ürünler genel kabul görüp kullanılmaktadır. Amerika ve kanadada ise UL veya ASTM kuruluşlarının yayınladıkları standartlara göre test edilmiş ürünler kullanılmaktadır. Çeşitli ülkelerin oluşturduğu bazı özel standartlar da bulunsa da dünyada en çok kabul gören iki standar UL ve EN standartlarıdır.
18. yüzyılın sonlarında kurulan UL (Underwriter Labratories) ve ASTM ( American Society for Testing and Materials) kuruluşları sırasıyla yangın güvenliği ve malzeme standartları geliştirip yayınlayan iki kuruluşça pasif yangın durdurucuların performans testleri belirlenmektedir. Bu kuruluşlar 3. Parti olarak tabir edilen bağımsız kuruluşlardır. Tecrübe bakımından daha uzun yıldır çalışan Amerikan standartları ile Avrupa standartlarının konuya yaklaşımında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Örnek olarak UL ve ASTM standartlarında Hortum testi mevcutken Avrupa standartlarında böyle bir gereklilik yoktur. UL ve ASTM standartları ingilizce tabirle “ identical “ olarak yayınlanmışlardır. Her ikisinin de ilgi alanına girmesinin sebebi ise; standartların aynı anda hem yangın güvenliği hem de malzemelerin testlerini içeriyor olmalarıdır.
İşe bahsedilen bu test standartlarınca belirlenen testlerden başarı ile geçen ürünler ve sistemler, “sahada nasıl ve ne şartlarda uygularsan yangın ve duman geçişini ne kadar süre engeller?” sorusuna cevap olacak UL onayı ile belgelendiriler. UL ve ASTM onaylarının içeriklerini daha detaylı inceleyecek olursak pasif yangın durdurucu uygulamalarını bazı temel sınıflara ayırarak işe başladıklarını görürüz.
 

Şekil 2: Test standartlarının sınıflandırılması.

 
Yukarıdaki şekilde görüleceği üzere test standartları Mekanik ve Elektrik geçişleri, Derz&Dilatasyon Birleşimleri ve Cephe birleşimleri şeklinde ayrı ayrı yazılmıştır. Sadece malzemelerin test edilmesi ile yetinilmeyip pasif yangın durdurucu uygulamalarının sahada uygulanmasından sonra onaylara uygunluğunu kontrol etmek amacı ile bir de Saha Kontrol standardı mevcuttur. Bütün bunların yanında 2016 yılında penetrasyonda kullanılan ürünlerin hareket kabiliyetini test edecek ASTM E3037 standardı da ASTM tarafından yayımlanmıştır.

Şekil 3: Pasif Yangın Durdurucu Ürünlerin Hareket Kabiliyeti için Test Standardı.

 
UL-1479 Penetrasyon test standardını incelersek aşağıdaki kategorilerde performans değerlendirmeleri ile karşılaşırız:
1)     Yangına maruz kalma (fire exposure) (zorunlu)
2)     Hortum Testi (zorunlu)
3)     Hava Sızıntısı Testi (opsiyonel)
4)     Su sızıntısı Testi (opsiyonel)
5)     İntümesan malzemelere çevresel etkiler testleri (bazıları zorunlu)
UL belgesinin alınabilmesi için pasif yangın durdurucu sistemlerin bazı testleri zorunlu olarak geçmesi gerekmektedir. UL 1479 zorunlu testlerin yanında testi yaptırmak isteyen firmanın eğer isterse yaptırabileceği bazı opsiyonel testleri de tanımlamıştır.
Bu testleri başarı ile geçen sistemler aşağıdaki gibi bir sistem numarası verilerek UL veri tabanına kaydedilirler.

Şekil 4 : Örnek UL Onay Dökümanı.

Şekil 4’teki dökümanın en üstünde onayın sistem numarasını görebilirsiniz. Bu sayede UL Onayları sistemler şeklinde düzenlenerek yapım yöntemi olarak kullanılabilme açısından avantaj sağlarlar ve okuması kolaylaşır.